Cookies en Raadvanstate.nl

Mag Raadvanstate.nl cookies op uw computer plaatsen? De Raad van State maakt gebruik van cookies voor het bijhouden van webstatistieken en incidenteel voor andere doeleinden zoals een gebruikersonderzoek. Meer informatie

Ja, ik accepteer de cookies

Raadvanstate.nl verzamelt anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

Nee, ik accepteer de cookies niet

Raadvanstate.nl verzamelt geen anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

 

Vertrouwen, ordening, stabiliteit

Nederland is nauw verweven met andere landen, via handel, economie en investeringen, via digitale contacten en communicatie, via wetenschappelijke en culturele uitwisseling, via persoonlijke relaties, familiebanden en reisgedrag. De Nederlandse export gaat voor 70% naar landen van de Europese Unie, terwijl Nederland na de Verenigde Staten en China de derde private investeerder ter wereld is. Ondanks de crisis van het afgelopen decennium is de onderlinge verwevenheid in de afgelopen twee decennia snel toegenomen. Directe buitenlandse investeringen zijn in vijftien jaar verdrievoudigd.

Vertrouwen, ordening en stabiliteit

Die internationale maatschappelijke verwevenheid berust op vertrouwen, ordening en stabiliteit. Dit werd pijnlijk zichtbaar toen in de laatste maanden van 2008 het economische en kapitaalverkeer vrijwel stil kwamen te liggen, omdat het vertrouwen in het betalingsverkeer en in banken was verdwenen. De samenhang tussen de aanwezigheid van vertrouwen, ordening en stabiliteit en het succes van samenlevingen is al vaak beschreven. De geschiedenis is mede het verhaal van de meer en minder succesvolle vormen van sociale ordening. Voor succes is echter geen recept. Het hangt af van tijd en omstandigheden. Geen enkele maatschappelijke ordening is duurzaam van succes verzekerd, ook markteconomieën zijn dat niet.

Basis van moderne samenleving

De staat zoals die zich vanaf de zeventiende eeuw in Europa heeft ontwikkeld, is echter een van de meer duurzame vormen van politieke en sociale organisatie gebleken. Hij wist zich in de afgelopen eeuwen te plooien naar maatschappelijke ontwikkelingen en politieke behoeften. Essentie was én is het vermogen om interne verhoudingen onder een gemeenschappelijk gezag te ordenen en extern als eenheid op te treden. Zo hebben democratie en rechtsstaat zich in de afgelopen twee eeuwen kunnen ontwikkelen, waardoor ordening, recht, stabiliteit en vertrouwen zijn ontstaan die de basis vormen van de moderne samenleving.

Zwakke plek

Staten zijn echter vooral geschikt voor ordening en betrokkenheid van de binnenlandse verhoudingen. Al vanaf het begin van het statenbestel is de ordening en het onderhoud van het onderlinge verkeer tussen staten een zwakke plek. Een probleem dat steeds pregnanter werd naarmate nationale samenlevingen zich grensoverschrijdend verstrengelden, het onderlinge verkeer toenam en infrastructurele voorzieningen internationaal geregeld moesten worden. De Internationale Telegraaf Unie was in 1865 de eerste van vele andere unies die bijdroegen aan de economische bloei in de periode vóór 1914. Men hoopte met een dicht netwerk van functionele verdragen het onderlinge verkeer te kunnen besturen en oorlogen te voorkomen. Uit het inzicht dat verdragen alleen niet voldoende zijn om het onderlinge verkeer tussen staten duurzaam stabiel te ordenen, ontstond na twee wereldoorlogen het concept van de Europese Gemeenschappen.