Cookies en Raadvanstate.nl

Mag Raadvanstate.nl cookies op uw computer plaatsen? De Raad van State maakt gebruik van cookies voor het bijhouden van webstatistieken en incidenteel voor andere doeleinden zoals een gebruikersonderzoek. Meer informatie

Ja, ik accepteer de cookies

Raadvanstate.nl verzamelt anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

Nee, ik accepteer de cookies niet

Raadvanstate.nl verzamelt geen anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

 

Nieuwe vragen van bescherming

Als het gaat om bescherming van burgers en samenleving is er vanaf het begin betrokkenheid geweest van de Europese Gemeenschappen en later de Europese Unie. Zorgen daarover hebben dan ook veeleer betrekking op nieuwe vraagstukken, zoals de dreiging van terrorisme, immigratie, de gevaren van het internet, oneigenlijke concurrentie, klimaatverandering en structurele sociale verschillen. Vraagstukken die soms nieuw handelingsvermogen van de Europese Unie vergen of nieuwe terreinen betreffen (veiligheid, cybersecurity, klimaat). Ook daarbij gaat het vaak om de vraag of lidstaten de consequenties aanvaarden van mogelijke oplossingen. Zo wordt een meer doelmatige opvang en toelating van asielzoekers mogelijk wanneer de beslissing daarover bij de Europese Unie zou liggen. Lidstaten geven die bevoegdheid echter niet graag uit handen. Ook al is deze inmiddels zodanig geharmoniseerd dat asielzoekers overal een vrijwel gelijke kans hebben op toelating en gezinshereniging, waardoor heel andere overwegingen doorslaggevend worden voor de keuze van een asielzoeker waar hij zijn verzoek indient, met illegale migratie en onevenwichtigheid in Europese opvang als gevolg.

Beschermingsmaatregelen

Sommige vragen van bescherming vergen echter ook een herbezinning op de effecten van open grenzen en vrij verkeer. In 2017 ontstond discussie over de vraag of Nederland maatregelen zou moeten treffen om de overname van Nederlandse ondernemingen door buitenlandse bedrijven af te remmen. Een soortgelijk thema sneed de secretaris-generaal van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat begin 2018 aan. Onder verwijzing naar de neiging in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk om het eigen bedrijfsleven meer kansen te bieden en naar de beperkingen die China aan het kapitaalverkeer en de vestiging van buitenlandse bedrijven stelt, vroeg hij zich af of Europa niet ook beschermingsmaatregelen moet treffen. Soortgelijke vragen worden gesteld tegen de achtergrond van de concentratie van vermogen en inkomen in handen van een kleine groep ‘zeer rijken’, terwijl groeiende groepen in de samenleving niet profiteren van de welvaartsgroei en structureel achter dreigen te raken zonder perspectief op verbetering. Dit zijn ontwikkelingen die de maatschappelijke gelijkheid en het uitgangspunt van gelijke kansen ondergraven. Los daarvan zijn er aanwijzingen dat de toenemende concentratie van kapitaal en productiemiddelen uiteindelijk het functioneren van markteconomieën raakt en tot stagnatie en neergang leidt. Nu al bestaat de vrees dat door de concentratie van providers en grote internetbedrijven de toegang tot het internet en de vrije informatievoorziening aangetast kunnen worden.

Sympathie

Het gaat hierbij om fundamentele vragen over de uitgangspunten en het functioneren van het huidige maatschappelijke bestel. Duidelijk is echter dat Nederland afzonderlijk hierop geen effectief antwoord zal hebben. Het zijn vragen die in Europees verband aan de orde moeten komen. Ook omdat zij de toekomst van de Europese samenwerking in het bijzonder raken. Als groeiende delen van de bevolking, mogelijk hele landen, niet meer delen in de welvaartsgroei, dan mag niet worden verwacht dat zij sympathie zullen hebben voor een ordening die zij associëren met een marktsysteem dat hen structureel op achterstand zet.