Cookies en Raadvanstate.nl

Mag Raadvanstate.nl cookies op uw computer plaatsen? De Raad van State maakt gebruik van cookies voor het bijhouden van webstatistieken en incidenteel voor andere doeleinden zoals een gebruikersonderzoek. Meer informatie

Ja, ik accepteer de cookies

Raadvanstate.nl verzamelt anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

Nee, ik accepteer de cookies niet

Raadvanstate.nl verzamelt geen anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

 

Geïntegreerde ordening

Binnen de Europese ordening zijn de lidstaten en de Europese Unie voor hun functioneren wederkerig van elkaar afhankelijk. Op veel beleidsterreinen is het steeds minder mogelijk en zinvol om scherp onderscheid te maken. Juist daarom is een debat over nationale autonomie en Europese ordening verontrustend. Het is niet alleen een schijntegenstelling, maar de uitkomst raakt ook direct het eigen functioneren. Zoals de politieke situatie in het Verenigd Koninkrijk na de keuze voor een Brexit laat zien, komt met die beslissing ook het eigen functioneren in het ongerede. Want wat wil men dan wél, na het ‘nee’? Een debat over een eventueel vertrek uit de Europese Unie is daarom niet alleen weinig zinvol, maar ook riskant, vanwege de dynamiek die dit oproept, waarbij nadelen van Europese samenwerking worden uitvergroot en voordelen ontkend of gerelativeerd.

Gelijke vragen

Dit neemt niet weg dat de politieke onvrede over het verlies aan sociale bescherming, democratische betrokkenheid en nationale zelfbestemming een serieus signaal vormen. Wat opvalt, is dat de vragen die hierbij spelen overeenkomsten vertonen met de vragen waar lidstaten in hun interne ordening tegenaan lopen. De behoefte aan ruimte voor nationale prioriteiten en waarden is dezelfde als die waaraan decentralisatie van overheidstaken tegemoet wil komen. Bij decentralisatie ontstaan gelijke vragen over het democratische tekort als het gaat om regionalisering en intergemeentelijke samenwerking. Onvrede over het functioneren van de democratie doet zich in alle lidstaten voor. Het onderstreept hoezeer de nationale en de Europese ordening in elkaar zijn geschoven. Ze vormen een continuüm dat op verschillende niveaus met gelijke vragen wordt geconfronteerd.

Strategische keuzen

Het gaat bij de antwoorden op die vragen om strategische keuzen. Wil men structureel meer ruimte voor nationale beleidskeuzen? Welke invulling heeft bescherming nodig in deze tijd? Op welke wijze kunnen slagvaardigheid en democratische betrokkenheid in samenhang worden versterkt? Hoe kunnen de rechtsstaat en een snel veranderende maatschappelijke werkelijkheid worden verenigd? Voor ieder van die aspecten bestaan mogelijkheden om meer te beantwoorden aan de gesignaleerde politieke behoefte. Maar daaraan zijn wel consequenties verbonden. En die hebben lidstaten tot dusver in de praktijk vaak anders doen kiezen. Want één ding is binnen de Europese ordening wel moeilijker geworden: ‘blazen en het meel in de mond houden’.