Cookies en Raadvanstate.nl

Mag Raadvanstate.nl cookies op uw computer plaatsen? De Raad van State maakt gebruik van cookies voor het bijhouden van webstatistieken en incidenteel voor andere doeleinden zoals een gebruikersonderzoek. Meer informatie

Ja, ik accepteer de cookies

Raadvanstate.nl verzamelt anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

Nee, ik accepteer de cookies niet

Raadvanstate.nl verzamelt geen anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

 

Algemene kamer

Misbruik van recht

In 2014 is voor het eerst aangenomen dat het indienen van een verzoek op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en het procederen hierover bij de bestuursrechter misbruik van recht kan opleveren. In het jaarverslag 2016 is aangegeven dat deze lijn is voortgezet. Misbruik werd tot nu toe aangenomen in gevallen waarin het verzoeker niet te doen was om de gevraagde informatie, maar om dwangsommen wegens niet tijdig beslissen, proceskostenvergoedingen of het anderszins frustreren van de overheid. Ook in 2017 kwamen zulke zaken met regelmaat bij de Afdeling bestuursrechtspraak voor. In veel gevallen werd informatie gevraagd die samenhangt met een opgelegde verkeersboete.

Misbruikjurisprudentie

Op 27 december 2017 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak haar misbruikjurisprudentie uitgebreid. Buiten gevallen van incasseren van geldsommen en frustreren van de overheid wordt sindsdien ook misbruik van de Wob aangenomen als om informatie over een verkeersboete wordt verzocht en het doel van dat verzoek redelijkerwijs slechts gelegen kan zijn in het aanvechten van de verkeersboete. Ook in een andere situatie waarin de bevoegdheid om informatieverzoeken in te dienen werd gebruikt voor een ander doel dan waarvoor de bevoegdheid is verleend, heeft de Afdeling bestuursrechtspraak in 2017 misbruik aangenomen. Het ging om een geval waarin de verzoeken leidden tot een zeer grote personele belasting van het bestuursorgaan. De informatieverzoeken maakten deel uit van een al meer dan vijf jaar durend project van de verzoeker om zo veel mogelijk documenten van en over de AIVD en de MIVD te verzamelen en te voorkomen dat deze documenten met toepassing van de Archiefwet worden vernietigd. Het systematisch aanleggen van een schaduwarchief doorkruist de wettelijk voorgeschreven wijze van archiefbeheer. Daarvoor is het recht op informatie niet bedoeld.

Toeslagzaken en rijbewijszaken

In 2017 kreeg de Afdeling bestuursrechtspraak wederom te maken met een gestage stroom toeslagzaken en rijbewijszaken. In toeslagzaken gaat het veelal om terugvordering van voorschotten die ten onrechte zijn toegekend. Dat kan de aanvragers voor grote financiële problemen stellen. Deze zijn vooral het gevolg van het door de wetgever gekozen systeem, waarin toeslagen eerst worden uitbetaald en achteraf wordt gekeken of de aanvrager er recht op heeft. Als moet worden terugbetaald, is de Belastingdienst/Toeslagen bereid een persoonlijke betalingsregeling te treffen, tenzij sprake is van opzet of grove schuld aan de kant van de aanvrager (ECLI:NL:RVS:2017:3315). In een toenemend aantal zaken rees de vraag of het psychiatrisch rapport dat aan een besluit tot ongeldigverklaring van een rijbewijs ten grondslag ligt, wel deugdelijk is. De Afdeling bestuursrechtspraak is hier kritischer op geworden (ECLI:NL:RVS:2017:1075; ECLI:NL:RVS:2017:1514; ECLI:NL:RVS:2017:3050; ECLI:NL:RVS:2017:3100).

Schadevergoeding

De Algemene kamer behandelt ook zaken waarbij burgers en bedrijven schadevergoeding van de overheid claimen. De schade kan bijvoorbeeld zijn ontstaan door infrastructurele projecten, zoals de aanleg van een nieuwe weg. De procedure verloopt volgens de regels van het bestuursrecht, maar voor de inhoudelijke beoordeling van de claim wordt aansluiting gezocht bij de regels van het burgerlijk recht. Overleg over deze zaken vindt plaats in de Commissie schadevergoeding en burgerlijk recht. Hierin heeft een lid van de Hoge Raad, tevens staatsraad in buitengewone dienst, ook zitting.

Maatschappelijke belangstelling

Zaken die in 2017 in de maatschappelijke belangstelling stonden, zijn onder meer de uitspraak van 7 juni 2017 waarbij de Afdeling bestuursrechtspraak een groot aantal vergunningen voor rondvaartboten om in Amsterdam te varen, heeft vernietigd en de uitspraak van 26 juli 2017 over de bekostiging van een nieuwe islamitische school in Amsterdam. Veel aandacht ging uit naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 15 november 2017, waarbij ze oordeelde dat de minister van Economische Zaken en Klimaat een nieuw besluit moet nemen over de gaswinning in Groningen. Samenvattingen van deze uitspraken zijn te lezen in het digitale jurisprudentieoverzicht op deze website.