Cookies en Raadvanstate.nl

Mag Raadvanstate.nl cookies op uw computer plaatsen? De Raad van State maakt gebruik van cookies voor het bijhouden van webstatistieken en incidenteel voor andere doeleinden zoals een gebruikersonderzoek. Meer informatie

Ja, ik accepteer de cookies

Raadvanstate.nl verzamelt anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

Nee, ik accepteer de cookies niet

Raadvanstate.nl verzamelt geen anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

 

Advisering

Adviesaanvragen

In 2016 zijn bij de Afdeling advisering 447 zaken voor advies aanhangig gemaakt. In 2015 waren dat 465 zaken. Het grootste deel van de aanvragen had betrekking op (rijks)wetsvoorstellen en algemene maatregelen van (rijks)bestuur (330 zaken). Daarnaast is advies gevraagd over 22 verdragen en vijf nota’s van wijziging.
In 2016 heeft de Afdeling advisering 430 adviezen uitgebracht, tegen 452 adviezen in 2015.
De Afdeling advisering ontving in 2016 in totaal zes verzoeken om voorlichting. De regering deed vier verzoeken; de Tweede Kamer en de Eerste Kamer der Staten-Generaal legden elk één voorlichtingsverzoek aan de Afdeling advisering voor.

Initiatiefwetsvoorstellen

De meest opvallende trend in de adviesaanvragen van 2016 is het aantal initiatiefwetsvoorstellen. In 2016 zijn 28 initiatiefwetsvoorstellen bij de Afdeling advisering voor advies voorgelegd. Dat is een record en overtreft het aantal initiatiefwetsvoorstellen dat in 2006 is ingediend (23 voorstellen).
Ook het aantal uitgebrachte adviezen over initiatiefwetsvoorstellen (23 adviezen) overtrof het aantal adviezen van 2006 (22 uitgebrachte adviezen). Op 31 december 2016 waren er nog vijf initiatiefwetsvoorstellen aanhangig.

De afgelopen jaren vertoont het aantal initiatiefwetsvoorstellen een stijgende lijn. Zeker in het jaar voorafgaand aan Tweede Kamerverkiezingen is het niet verrassend dat er veel initiatiefvoorstellen worden ingediend. Die trend was al eerder zichtbaar. Naast het feit dat 2016 een recordjaar was voor initiatiefwetsvoorstellen, zijn er nog enkele andere opvallende aspecten te signaleren:

  • vaker dan voorheen dienden leden uit verschillende fracties gezamenlijk initiatiefwetsvoorstellen in;
  • over twee initiatiefwetsvoorstellen heeft de Afdeling een instemmend advies (‘advies conform’) uitgebracht; dit waren de initiatiefvoorstellen van de leden Bisschop en Rog over het schrappen van een wettelijke grondslag voor diagnostische toets (W05.16.0354/I) en van de leden Mulder en Monasch over de uiterste betaaltermijn voor grote ondernemingen (W03.16.0296/II). Het gebeurt relatief weinig dat de Afdeling advisering een instemmend advies uitbrengt over een initiatiefwetsvoorstel. Vanaf 1990 is over 263 initiatiefwetsvoorstellen advies uitgebracht, waarvan er 17 een ‘advies conform’ waren;
  • over drie onderwerpen waarover een initiatiefwetsvoorstel is ingediend, heeft de regering later zelf ook een wetsvoorstel of een algemene maatregel van bestuur ingediend: van Koşer Kaya over de intrekking van de Zondagswet (W04.16.0110/I), van Wilders en Bosma over de intrekking van de goedkeuringswet Associatieovereenkomst EU-Oekraïne (W02.16.0090/II) en van Schouten en Heerma over de Wet inwerkingtreding breed wettelijk moratorium (W12.16.0096/III).

Gemiddelde adviesduur en dicta

In 2016 bedroeg de gemiddelde adviesduur van alle zaken 40 dagen. Dat is drie dagen langer dan de gemiddelde adviesduur in 2015. In 2016 is 81% van alle adviesaanvragen binnen twee maanden afgedaan; dat percentage bleef ten opzichte van 2015 vrijwel gelijk. Evenals in 2015 kon in 2016 bijna 50% van alle adviesaanvragen binnen één maand worden afgedaan. De maximumtermijn van drie maanden die de Afdeling advisering zich als norm stelt, werd in 30 gevallen overschreden (in 2015: in 19 gevallen). Ook in 2016 is de categorie van onteigeningen niet meegenomen bij de berekening van de gemiddelde adviesduur. Deze zaken worden namelijk niet in volgorde van binnenkomst behandeld, maar in overleg met het departement ‘met in achtneming van de resterende wettelijk fatale termijn’.
De Afdeling advisering geeft aan het slot van de adviezen over regeringsvoorstellen een eindoordeel. Dit eindoordeel wordt een ‘dictum’ genoemd. Voor het dictum wordt gebruikgemaakt van zes standaardformuleringen die de ‘zwaarte’ van het advies aangeven. Is er ingrijpende kritiek op het voorstel, dan zal dit tot een ‘zwaar dictum’ leiden. In 2016 kregen 24 van de in totaal 433 adviezen van de Afdeling advisering een zwaar dictum (in 2015: 30 van 454 adviezen). Percentueel ligt het aandeel van de zware dicta in 2016 (6%) ongeveer één procent lager dan in 2015 (7%).

Spoedzaken en personeel

In 2016 bedroeg het percentage spoedverzoeken 5,4. Dat is iets hoger dan in 2015 (4,9%). In meer algemene zin vertoont het percentage spoedverzoeken een dalende lijn.

Bij de behandeling van de zaken zijn in 2016 gemiddeld 14,7 fte juristen ingezet en 12,4 fte staatsraden. Het jaar daarvoor waren deze gemiddelden: 13,8 fte juristen en 11,3 fte staatsraden.

Overleggen met bewindspersonen en bestuursraden

In 2016 heeft de Afdeling advisering in drie zaken overleg gevoerd met een minister of een staatssecretaris op grond van artikel 24 van de Wet op de Raad van State. Van zo’n overleg wordt bijvoorbeeld gebruikgemaakt in de situatie dat de Afdeling advisering nadere inlichtingen wil ontvangen van een bewindspersoon die een wetsvoorstel aanhangig heeft gemaakt of als het voorstel aanleiding geeft tot een kritisch advies.

Dit overleg heeft in 2016 plaatsgevonden bij:

  • het wetsvoorstel houdende regels tot uitvoering van het antidopingbeleid en tot instelling van de Dopingautoriteit (Wet uitvoering antidopingbeleid);
  • het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen in verband met toeslagendepots;
  • het verdrag tussen de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de Franse Republiek betreffende de gezamenlijke presentatie en het beheer van de portretten van Maerten Soolmans en van Oopjen Coppit door Rembrandt van Rijn; Parijs, 1 februari 2016 (Trb. 2016, 11).

Verder zijn er ieder jaar overleggen tussen een delegatie van de Afdeling advisering en directie Advisering en de bestuursraad of het Managementteam van ministeries. Tijdens die overleggen wordt ingegaan op een aantal trends in de wetgevingsadvisering en wordt meer in het bijzonder gereflecteerd op de wetgeving van het desbetreffende ministerie en de adviezen van de Afdeling advisering.