Cookies en Raadvanstate.nl

Mag Raadvanstate.nl cookies op uw computer plaatsen? De Raad van State maakt gebruik van cookies voor het bijhouden van webstatistieken en incidenteel voor andere doeleinden zoals een gebruikersonderzoek. Meer informatie

Ja, ik accepteer de cookies

Raadvanstate.nl verzamelt anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

Nee, ik accepteer de cookies niet

Raadvanstate.nl verzamelt geen anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

 
Advisering
Wendbaarheid, weerbaarheid en kenbaarheid van regels
Toezichtwetgeving
Interbestuurlijke verhoudingen en decentralisatie
Bescherming persoonsgegevens
Onafhankelijk begrotingstoezicht

Toekomstbestendige wetgeving

In het jaarverslag 2015 is ingegaan op het onderwerp toekomstbestendigheid en is aandacht gevraagd voor het belang van weerbare wetgeving die niet onnodig gedetailleerd is. Daarbij zijn eveneens enkele kanttekeningen geplaatst bij het gebruik van wetgevingsinstrumenten die voor meer flexibiliteit zouden zorgen, zoals de wijze waarop experimentenwetgeving wordt gehanteerd. Ook dit jaar besteedt de Raad aandacht aan de wijze waarop de behoefte aan een meer flexibele normstelling in wetgeving gestalte krijgt.

Vanuit de behoefte aan wetgeving die ruimte biedt voor innovaties hebben de ministers van Economische Zaken en van Veiligheid en Justitie, op 6 juli 2016 een structurele aanpak van toekomstbestendige wetgeving gepresenteerd. De Kamerbrief van de ministers benadrukt dat de wetgever er meer dan voorheen op toe moet zien dat wetgeving innovatie niet onnodig belemmert. Waar mogelijk moet de wetgever wetgeving verbeteren of vernieuwen wanneer nieuwe ontwikkelingen daarom vragen. Daarnaast wordt een aantal concrete wetgevingsinstrumenten genoemd waarmee toekomstbestendigheid tot stand kan worden gebracht, al blijkt bestaande wetgeving vaker dan gedacht ruimte te bieden om veranderingen te accommoderen.

De behoefte aan wendbare wetgeving die uit de Kamerbrief spreekt, is op zichzelf niet nieuw, net zomin als de wetgevingsinstrumenten die deze wetgeving tot stand moeten brengen. Met deze instrumenten is de afgelopen decennia al de nodige ervaring opgedaan. Het instrument wetgeving kent een inherente spanning tussen enerzijds het belang van continuïteit (zekerheid) en anderzijds de aansluiting op de actuele maatschappelijke situatie. Dit vergt wendbaarheid. Deze spanning is dus geen recente ontwikkeling, al lijkt het tijdsbestek korter te worden waarin wetgeving wordt achterhaald door ontwikkelingen in de samenleving.

Bij alle aandacht voor het belang van wetgeving die (snelle) ontwikkelingen kan accommoderen, wordt er met een eenzijdige nadruk op de behoefte aan flexibiliteit in regelgeving gemakkelijk aan voorbijgegaan dat wetgeving meer functies heeft dan vertaling van (toekomstig) beleid. In de Kamerbrief wordt dat onderkend en erop gewezen dat het belang van innovatie steeds moet worden afgewogen tegen andere belangen, waaronder rechtszekerheid. Bij deze afweging moet echter steeds voor ogen worden gehouden dat het bereiken van beleidsdoelen altijd een voorafgaande wettelijke basis vergt. Veranderende omstandigheden kunnen leiden tot nieuwe en andere beleidsmatige afwegingen, maar de daaruit voortvloeiende wetgeving moet uit een oogpunt van rechtsstatelijkheid altijd voldoende kenbaar te zijn. Wetgeving kan alleen wendbaar zijn binnen de kaders van rechtsstatelijkheid. Wendbare wetgeving is altijd ook kenbare wetgeving die rechtszekerheid biedt. Het is opvallend dat vrijwel alle genoemde instrumenten wendbaarheid beogen te bereiken door materiële normstelling op een lager niveau.