Cookies en Raadvanstate.nl

Mag Raadvanstate.nl cookies op uw computer plaatsen? De Raad van State maakt gebruik van cookies voor het bijhouden van webstatistieken en incidenteel voor andere doeleinden zoals een gebruikersonderzoek. Er worden tijdens uw bezoek geen cookies geplaatst door anderen dan de Raad van State zelf. Meer informatie op raadvanstate.nl/cookies.

Ja, ik accepteer de cookies

Raadvanstate.nl verzamelt anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

Nee, ik accepteer de cookies niet

Raadvanstate.nl verzamelt geen anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

 
Een Raad, meerdere taken
De samenstelling van de Raad en zijn Afdelingen
Onafhankelijk begrotingstoezicht
Gemeenschappelijke thema’s
De Raad en het Koninkrijk
Internationale samenwerking


Europees recht

De invloed van het Europees recht op de rechtspraak en de wetgeving is aanzienlijk en groeit nog steeds. Dat heeft grote gevolgen voor de inhoudelijke taakuitoefening van zowel de rechter als de wetgever. Gedegen kennis en inzicht van het recht van de Europese Unie is onmisbaar voor de werkzaamheden van de Raad van State. De Raad volgt dan ook systematisch de ontwikkelingen in de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie in Luxemburg en doet structureel onderzoek op onder andere die terreinen van het Europees recht die de Afdelingen gemeenschappelijk hebben. De hierdoor verkregen kennis kan vervolgens worden toegepast in concrete zaken die in één van de Afdelingen aan de orde zijn. Een voorbeeld hiervan is de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 8 juli 2015 in de zaak over de beoordeling van de geloofwaardigheid van de seksuele gerichtheid van vreemdelingen. Binnen het kennisgebied van het Europees recht hebben zich ook in 2015 bij beide Afdelingen dezelfde thema’s voorgedaan, waaronder privacy.

Privacy

Het recht op privacy wordt steeds belangrijker binnen Nederland en in de EU. In de Europese context is een richtlijn uit 1995 van kracht die een gemeenschappelijk kader bepaalt voor bescherming van persoonsgegevens in de EU-lidstaten, de Privacyrichtlijn. Daarnaast is sinds 1 december 2009 het EU-Handvest bindend geworden. Hierin is het recht op privacy en bescherming van persoonsgegevens als grondrecht vastgelegd. In de Nederlandse context wordt het geldende privacyrecht vooral bepaald door de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). Met die wet is de Europese privacyrichtlijn omgezet in Nederlandse wetgeving.

Door technologische ontwikkelingen hebben overheden en bedrijven veel meer mogelijkheden om gegevens van burgers te verzamelen en te gebruiken. Dit heeft gevolgen voor de privacy. De Privacyrichtlijn houdt maar beperkt rekening met het online opslaan van data. In de Europese context werkt de Europese wetgever daarom aan een nieuwe verordening die de Privacyrichtlijn zal vervangen. De nieuwe Europese verordening moet de privacywetgeving in de lidstaten verder harmoniseren.

Daarnaast vult het Hof van Justitie de kaders die de Privacyrichtlijn geeft voor de nationale wetgeving steeds verder in. Zo oordeelde het Hof van Justitie in zijn arrest van 6 oktober 2015 dat persoonlijke gegevens van Europese internetgebruikers niet zomaar kunnen worden overgedragen aan de Verenigde Staten. Volgens het Hof heeft de Amerikaanse overheid via servers van bijvoorbeeld Facebook toegang tot persoonsgegevens, terwijl deze alleen uitgewisseld mogen worden met zogenoemde derde landen waar de privacywet net zo scherp is als in de Europese Unie.

In de advisering maakt de Afdeling advisering regelmatig opmerkingen over het belang van een goede bescherming van de privacy. Zo heeft zij in het advies van 5 juni 2015 over het voorstel van wet tot wijziging van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek in verband met de selectieve woningtoewijzing ter beperking van overlastgevend en crimineel gedrag erop gewezen dat centrale screening via Justis een minder grote inbreuk op de privacy van burgers met zich brengt. Politiegegevens hoeven in dat geval niet verstrekt te worden aan burgemeester en wethouders. Hierdoor blijft de kring van personen beperkt die toegang heeft tot deze informatie. Bij de keuze voor lokale dan wel centrale screening moet daarom een zorgvuldige afweging worden gemaakt tussen het belang van het kunnen meewegen van de lokale problematiek en het belang van de privacy van betrokkenen. Bij het ontwerpbesluit tot wijziging van enige uitvoeringsbesluiten op het gebied van belastingen en toeslagen heeft de Afdeling advisering verzocht om in de toelichting de bedoeling en de reikwijdte van de voorgestelde nieuwe informatieverplichting voor banken nader toe te lichten. Naar aanleiding van het advies van de Afdeling advisering gaat de nota van toelichting nader in op de bedoeling en de reikwijdte van de nieuwe informatieverplichting voor banken en de wijze waarop de bescherming van privacygevoelige gegevens is verzekerd.

In 2015 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak einduitspraak gedaan in de zaken waarin prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie waren gesteld over inzage in de minuten die worden betrokken bij besluiten tot verlening van een verblijfsvergunning. Minuten zijn stukken waarin persoonsgegevens zijn verwerkt. Ook als de persoonsgegevens van de aanvrager in de juridische analyse in een minuut staan en de feitelijke basis vormen voor de juridische analyse, moeten zij als persoonsgegevens in de zin van de Privacyrichtlijn worden aangemerkt en is dus de Wbp van toepassing.