Cookies en Raadvanstate.nl

Mag Raadvanstate.nl cookies op uw computer plaatsen? De Raad van State maakt gebruik van cookies voor het bijhouden van webstatistieken en incidenteel voor andere doeleinden zoals een gebruikersonderzoek. Er worden tijdens uw bezoek geen cookies geplaatst door anderen dan de Raad van State zelf. Meer informatie op raadvanstate.nl/cookies.

Ja, ik accepteer de cookies

Raadvanstate.nl verzamelt anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

Nee, ik accepteer de cookies niet

Raadvanstate.nl verzamelt geen anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

 
Instituut Sancties OpenDicht
Een Raad, meerdere taken
De samenstelling van de Raad en zijn Afdelingen
Onafhankelijk begrotingstoezicht
Gemeenschappelijke thema’s
De Raad en het Koninkrijk
Internationale samenwerking


Sancties

Sancties zijn in de afgelopen jaren duidelijk aangescherpt. In wetgeving worden de boetemaxima verhoogd. Op diverse beleidsterreinen wordt een zerotolerancebeleid gevoerd, wat in sommige gevallen vergezeld gaat van hoge boetes. Zowel in de advisering als in de bestuursrechtspraak zijn de hogere boetes een steeds terugkerend onderwerp. Daarnaast zijn bij de Afdeling advisering (de wijzigingen in) de sanctiestelsels een in het oog springend onderwerp.

Hoogte boetes

Zo is in het afgelopen jaar in een aantal wetten die het ministerie van Economische Zaken heeft geïnitieerd, het absolute boetemaximum voor alle overtredingen verhoogd van € 450.000 naar € 900.000. Dit geldt voor zowel lichte overtredingen als zware overtredingen als kartelovertredingen. Ook is voor lichte overtredingen het relatieve boetemaximum verdubbeld van 1% naar 2% van de omzet van de overtreder. In haar advies over het desbetreffende wetsvoorstel merkt de Afdeling advisering op dat de in de toelichting gemaakte vergelijking met de bestaande boetemaxima in het strafrecht en het financieel toezicht niet opgaat voor de beboeting van lichte overtredingen. Ook gaan de onderzoeken die aanleiding vormen voor de voorgestelde verhoging van het boetemaximum voor lichte overtredingen niet in op de vraag of het bestaande boetemaximum tekortschiet met het oog op de preventieve afschrikwekkende werking. De Afdeling adviseert de regering daarom de verhoging van het boetemaximum voor lichte overtredingen alsnog dragend te motiveren. Als zij die motivering niet kan geven, adviseert de Afdeling advisering van deze verhoging af te zien.

De Afdeling bestuursrechtspraak moest zich in 2015 buigen over een aantal boetezaken, die al dan niet voortvloeiden uit (beleidsmatige) verhogingen van boetebedragen. Daarbij vond in veel gevallen toetsing plaats aan het evenredigheidsbeginsel, inclusief de bevoegdheid tot matiging of het treffen van een betalingsregeling. Zo achtte de Afdeling bestuursrechtspraak het standaard opleggen van het boetenormbedrag van € 12.000 per overtreding als een vreemdeling zonder werkvergunning arbeid verricht, in plaats van het ‘oude’ boetenormbedrag van € 8.000, onredelijk. Dit boetenormbedrag is dusdanig hoog dat de minister, uit een oogpunt van evenredigheid, zijn beleid op het punt van het te hanteren boetenormbedrag had moeten differentiëren.

Een ander beleidsterrein waarover de Afdeling bestuursrechtspraak heeft geoordeeld betreft de arbeidsomstandighedenwetgeving. Zij heeft het boetebeleid in dit verband onredelijk geacht, voor zover de daarin opgenomen matigingsgronden cumulatief zijn. Dit kan ertoe leiden dat aan werkgevers, die weliswaar niet hebben voldaan aan alle factoren, maar wel aan een belangrijk deel daarvan, dezelfde boete wordt opgelegd als aan werkgevers die zich in het geheel niet hebben ingespannen om de overtreding te voorkomen. Dat beleid is naar het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak onredelijk.