Cookies en Raadvanstate.nl

Mag Raadvanstate.nl cookies op uw computer plaatsen? De Raad van State maakt gebruik van cookies voor het bijhouden van webstatistieken en incidenteel voor andere doeleinden zoals een gebruikersonderzoek. Er worden tijdens uw bezoek geen cookies geplaatst door anderen dan de Raad van State zelf. Meer informatie op raadvanstate.nl/cookies.

Ja, ik accepteer de cookies

Raadvanstate.nl verzamelt anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

Nee, ik accepteer de cookies niet

Raadvanstate.nl verzamelt geen anonieme bezoekgegevens ter verbetering van de website.

 

Verschillende benaderingen

De constatering dat de behoefte aan regelgeving in de politieke praktijk vaak sterker is dan goede voornemens voor terughoudendheid met regelgeving en aandacht voor regeldruk, neemt echter niet weg dat de remmende werking van ‘oude’ wetgeving op ‘nieuwe’ ontwikkelingen aandacht behoeft. In de loop der tijd heeft de wetgever op diverse wijzen getracht de spanning tussen het tempo van maatschappelijke veranderingen enerzijds en de behoefte aan regelgeving anderzijds weg te nemen of te verminderen; door delegeren, decentraliseren of experimenteren en afwijken.

Delegatie van wetgevende bevoegdheid biedt vanouds een mogelijkheid om algemene normen van de wet nader uit te werken voor een complexe of snel veranderende maatschappelijke werkelijkheid. In dat kader wordt de bevoegdheid tot het nader invullen van wettelijke regels en het stellen van algemeen verbindende regels gedelegeerd aan de regering of de betrokken minister. Het biedt een mogelijkheid om regelgeving sneller te laten meebewegen met veranderingen. Maar wanneer dit doorschiet, zoals in de naoorlogse jaren van wederopbouw, dan is men weer terug bij waar de discussie over wetgeving en wetgevingskwaliteit veertig jaar geleden begon. Het meebewegen met verschillende ontwikkelingen bergt immers het risico in zich uit te monden in steeds meer regels die onderling uiteen gaan lopen en weinig consistent zijn. Dit risico wordt versterkt omdat, naar de ervaring leert, de nadere regelgeving vaak sterk wordt beïnvloed door betrokken deelbelangen. Uiteenlopende regelgeving voor activiteiten of producten die weliswaar onderscheiden zijn en verschillend lijken, maar die in het maatschappelijk verkeer samenhangen of zelfs uitwisselbaar zijn, schept verstoring in de ontwikkelingen en verkokering in de regelgeving.

Bij vergaande delegatie en subdelegatie van regelgeving verliezen de Staten-Generaal hun betrokkenheid bij de totstandkoming van wetgeving. Om die reden raden de Aanwijzingen voor de regelgeving terughoudendheid aan bij het delegeren van wetgevende bevoegdheid en ten minste een expliciete normering daarvan in een wet in formele zin. Lang niet alle wetsvoorstellen die aan de Afdeling advisering worden voorgelegd, voldoen aan dat criterium. In haar advies over het voorstel voor de Omgevingswet is de Afdeling advisering dieper ingegaan op de bezwaren van een vrijwel onbeperkte delegatie van regelgevende bevoegdheid.

Een ander bezwaar tegen het nauw laten meebewegen van regelgeving met maatschappelijke veranderingen, is dat de regels dan hun functie van houvast verliezen. Regels bieden minder maatschappelijke zekerheid als zij na korte tijd weer veranderen. Bovendien dreigt dan al gauw de regelgeving te gaan prevaleren die in het belang is van de sterkste of meest luidruchtige maatschappelijke groeperingen. Wetgeving die meedeint op wisselende ontwikkelingen of veranderende politieke meerderheden, roept het beeld op van weinig doordachte wetgeving die zonder nadenken wordt uitgevaardigd. Het schaadt de eerbied voor de normerende betekenis van wetgeving. Burgers zullen minder geneigd zijn om nieuwe belastende regels na te leven. Men zal afwachten om te zien of ze niet snel weer veranderen.